عزيز الدين النسفي أو مير سيد علي الهمداني

34

راز ربانى ( اسرار الوحى سبحانى ) در شرح حديث قدسيه معراجيه ( فارسى )

چهارم : با بررسى تراجم احوال « مير » و « عزيز » نشانهء باورآفرينى بر صحت يكى از دو قول به دست نيامد الف - آنان كه از آثار به جا ماندهء عزيز سخن گفته‌اند - چون محقق مدقق آقاى مهدوى دامغانى در مقدمهء كشف الحقائق و مصحح محقق ژان موله در تحقيق آثار و افكار عزيز ، مقدمهء انسان كامل به زبان فرانسه و دكتر صفا ذيل احوال وى در تاريخ ادبيات در ايران و مرحوم دكتر غنى در تاريخ تصوف - ذكرى از رسالهء مذكور به ميان نياورده‌اند . ب - از مترجمان احوال « سيد » مصحح محترم ذخيرة الملوك ، بدون ارائهء مأخذ و مدركى آن را در شمار آثار و مير آورده و بالعكس ، آقاى دكتر رياض در ترجمهء احوال و آثار وى ، آن را در شمار رسائلى مذكور داشته كه اشتباها به سيد نسبت داده شده است . پنجم : نسخ خطى در دست از مجموع چهار نسخهء مورد استفاده ، سه نسخهء آن به نام عزيز تصريح كرده ، و تنها يك نسخه بدون ذكر نام كاتب و نويسنده ، در شمار آثار مير آورده شده است . در فهرستها نيز تا جايى كه كاويده‌ايم به نام هر دو ثبت شده . رساله از كيست ؟ تا دليلى روشن ، پردهء ابهام را به يك سو ننهد ، نتوان گفت مترجم و شارح ، « عزيز » است يا « مير » يا ديگرى ؛ الّا آنكه گفته شود به ملاحظهء شيوهء تحرير و بيان و تقرير ، تاريخ نگارش آن در ادوارى است كه « شيخ » و « سيد » مىزيسته‌اند كه فاصلهء اين دو ، خود چيزى قريب به قرنى است . حسن ختام با اعتذار از اطالهء كلام ، حسن ختام را اختصاص مىدهد به نقل بخشى از ترجمهء حديث قدسى از قرن هفتم هجرى ، نسخهء موجود در كتابخانهء اسعد افندى تركيه ، آمده در اولين شمارهء رسائل خطى انتشارات آستان قدس رضوى و بخشى از حديث با ترجمه